حوزه علمیه بناب - امام خمینی (ره) و فرهنگ
امروز 7 اسفند ماه ، 1396
 


جستجو



پیوندها




 
امام خمینی (ره) و فرهنگ




صفحه: 1/2

امام خمینی  (ره) و فرهنگ


از ديدگاه امام خمینی (ره) فرهنگ اساس سعادت يا شقاوت يك ملت است و رستگاري هر جامعه از راه اصلاح و احياء فرهنگي امكان‌پذير است. از نگاه امام فرهنگ داراي دو ساحت اصلي است. نخست بُعد فردي فرهنگ كه با انسان و سعادت او ارتباط دارد و ديگري بُعد اجتماعي فرهنگ كه در عرصة حيات اجتماعي انسان‌ها حضور دارد. به هر روي با اين نگاه فرهنگ موضوعي است ويژة انسان و ارتباطي وثيق با هدايت و تربيت او دارد. از نگاه ايشان فرهنگ سازنده و پيشرو در حوزه‌هاي فردي و اجتماعي  سبب هدايت انسان‌ها و جامعه و تربيت الهي هر دو خواهد شد. ايشان با توجه به هر دو بُعد فردي و اجتماعي فرهنگ، تأثيراتي عميق بر هر دو ساحت فرهنگ اسلامي – ايراني گذاشته‌اند، به گونه‌اي كه الگوي تحول فرهنگي ايران پس از انقلاب اسلامي مي‌تواند به تنهايي موضوع تحقيقي جامع و فراگير باشد. ايشان در بُعد فردي مسائل فرهنگي سال‌ها به خودسازي و تربيت خويش و ديگران پرداختند و در قالب سلوك اخلاقي و عرفان عملي اسلام نمونه‌اي از انسان تربيت‌يافتة الهي را به جهان امروز معرفي نمودند. جوانان بسياري نيز در اين نظام تربيتي كه امام احياگر آن بودند رشد يافتند و سير الي‌ا… خويش را با مراد خود پيمودند و به عناصر اصلي انقلاب اسلامي تبديل شدند. در ابعاد اجتماعي نيز تئوري اصلاح فرهنگي امام در قالب انقلاب اسلامي معرفي و تبيين شده است. از نگاه امام فرهنگ مطلوب يك جامعه بايد حاوي 3 ويژگي زير باشد:

1.داراي يك نظام تربيتي براي رشد و تعالي انسان باشد.

2.فعال، پيش‌رو و روزآمد باشد و هيچ گاه دچار تحجر، انفعال و غرب‌زدگي نشود.

3.با محوريت فرهنگ‌ خودي تأمين‌كنندة استقلال فرهنگي باشد.

در ادامه سعي خواهيم نمود به تبيين اين سه ويژگي از ديدگاه فرهنگي امام بپردازيم:

1. امام خمینی (ره) معتقد است تربيت الهي انسان اصل و اساس دعوت انبياء و اديان بزرگ جهان است. همانگونه كه مسيح براي تربيت، عروج و رشد انسان مبعوث شد، پيامبر گرامي اسلام (ص) نيز وظيفة تربيت و هدايت انسان‌ها را بر عهده داشت. بنابراين اساس فرهنگ ديني بر هدايت و تربيت انسان به سوي خداوند متعال شكل گرفته است. از نگاه امام اصلي‌ترين و اولي‌ترين نقش و وظيفة فرهنگ، تربيت انسان صالح است. ايشان در انتقاد از غرب و حكومت پيشين ايران در ناديده گرفتن اين ضرورت فرهنگي مي‌فرمايند:

“آنها فرهنگ ما را آن‌طور درست كرده‌اند كه نگذاشتند انسان در آن تربيت پيدا كند. اين‌ها نگذاشتند كه جوانان ما رشد پيدا كنند. اينها در فرهنگ ما رخنه كردند و فرهنگ ما را به روزي انداختند كه انسان نتواند در آن رشد پيدا كند.” (1)

ايشان اصل رشد و هدايت انسان به سوي خداوند متعال را نيز به عنوان اولين وظيفة دولت موقت ايران در سال 1358 (1979ميلادي) معرفي كردند و فرمودند:

“بايد در اين سال جديد عنايت زيادي شود اول به فرهنگ كه اين خيلي مهم است، اين فرهنگ بايد متحول شود، فرهنگ استعماري فرهنگ استقلالي شود بايد معلمان ما متناسب با فرهنگ ما انتخاب شوند و جوانان ما را به گونه‌اي صحيح تربيت كنند يعني جوانان ما تربيت انگلي پيدا نكنند. چنان‌چه كه تا به حال اين‌گونه‌ بوده كه آنها را غربي بار آورده‌اند. اين مسأله در فرهنگ ما مطلب بسيار مهمي است. بالأخره فرهنگ ما بايد متحول شود.” (2)

امام در تبيين عدم توجه به اين مسألة مهم خصوصاً در دانشگاه‌ها مي‌فرمايند:

 “ما بيش از پنجاه سال است كه دانشگاه داريم لكن چون خيانت شده است به ما از اين جهت رشد انساني ندارد. تمام انسان‌ها و نيروي انساني ما را از بين برده است.” (3)




صفحه بعدی (2/2) صفحه بعدی