حوزه علمیه بناب - مبادي و مباني انديشه سياسي
امروز 27 مرداد ماه ، 1397
 


جستجو



پیوندها




 
مبادي و مباني انديشه سياسي




صفحه: 1/10

مبادي و مباني انديشه سياسي امام خميني(ره)


چكيده

از آن‏رو كه نظرات و افكار سياسي امام خميني قدس‏سره توسط خودشان مدوّن نشده است و ايشان به تناسب وقايع و حوادث سياسي ـ اجتماعي ديدگاه خود را بيان مي‏نموده‏اند، استخراج و تبيين شالوده‏هاي فكري و مباني نظري ايشان در عرصه سياست، از جمله سؤالات و مباحث مهم انديشه سياسي امام است. علاوه بر آنكه در اين‏باره تاكنون تلاش‏هاي علمي ناچيزي صورت گرفته است.

براي مطالعه انديشه سياسي حضرت امام از منظر مباني نظري، تاكنون رهيافت‏هاي متفاوتي ارائه شده است. اما با يك جمع‏بندي و نگاه كلي مي‏توان گفت كه رهيافت‏ها به تنهايي نمايانگر ابعاد مختلف انديشه سياسي امام نيستند و هر كدام از آنها، وجهي از وجوه انديشه سياسي ايشان را معناكاوي مي‏كند.

بدين لحاظ، براي كشف زواياي مختلف آراء سياسي امام قدس‏سره، به ناچار بايد تركيبي از روش‏ها و رهيافت‏هاي معرفت‏شناختي، هستي‏شناختي، جامعه‏شناختي، انسان‏شناختي، كلامي، فلسفي، فقهي و عرفاني را اتخاذ كرد.

اين نوشتار با روش اسنادي و بر اساس مباني مزبور، انديشه سياسي امام خميني قدس‏سره را واكاوي مي‏نمايد و به اين نتيجه مهم مي‏رسد كه تحليل انديشه سياسي امام بدون الگوي تركيبي مباني مزبور، ناقص و فاقد اعتبار علمي است.

كليدواژه‏ها: امام خميني، انديشه سياسي، مباني نظري، مباني رفتاري.

 

مقدّمه

بي‏ترديد، آراء و انديشه‏هاي سياسي هر انديشمندي مبتني بر پيش‏فرض‏هاي نظري است. از اين پيش‏فرض‏ها، كه همانند نخ تسبيح اجزاي گوناگون آراء سياسي را انسجام مي‏دهد، به «مباني، استراتژي، مقوم و يا اصول موضوعه نظري» نام برده مي‏شود.

براي مطالعه انديشه سياسي از منظر مباني نظري، تاكنون رهيافت‏هاي متفاوتي ارائه شده است؛ از جمله: 1. معرفت‏شناختي، هستي‏شناختي، جامعه‏شناختي، انسان‏شناختي، فرجام‏شناختي؛ 2. فلسفي و علمي؛ 3. عقلاني و عرفاني؛ 4. كلامي، فقهي و... . اما با يك جمع‏بندي و نگاه كلي نسبت به رويكردهاي مزبور مي‏توان گفت: اين رهيافت‏ها به تنهايي نمايانگر ابعاد گوناگون انديشه سياسي حضرت امام نيستند و هر كدام از آنها، وجهي از وجوه انديشه سياسي ايشان را معناكاوي مي‏كند.

بدين‏ترتيب، براي تحليل زواياي گوناگون آراء سياسي امام و پاسخ به شبهات، ابهامات و متناقض‏نما بودن اجزا و عناصر مختلف انديشه سياسي ايشان، اين سؤال اصلي مطرح است كه چه راهكار مبنايي وجود دارد؟ اين تحقيق با تحليل مبنايي و اصول بنيادين انديشه سياسي حضرت امام، به اين پاسخ مي‏رسد كه جمود در يك يا چند مبنا و جزءنگري در آراء سياسي امام، موجب درك ناقص و برداشت ناصحيح از انديشه سياسي امام خميني قدس‏سرهمي‏شود.

نكته مهم ديگر در فهم مباني و شالوده آراء سياسي حضرت امام در تفكيك مباني نظري ورفتاري ايشان نهفته است. اين تفكيك كمك مي‏كند تا از برخي زيربناهاي كنشي و رفتاري امام خميني قدس‏سرهاز قبيل تكليف‏گرايي، ضرورت حفظ نظام، ضرورت حفظ وحدت و... غفلت نشود.




صفحه بعدی (2/10) صفحه بعدی