حوزه علمیه بناب - مسأله‌ي كتابهاي درسي
امروز 29 مرداد ماه ، 1397
 


جستجو



پیوندها




 
مسأله‌ي كتابهاي درسي




 مسأله‌ي كتابهاي درسي


مسأله‌ي آخر، مسأله‌ي كتابهاي درسي است. من همين قدر به شما عرض بكنم كه اگر كتاب مكاسب، يا كفايه، يا رسايل، كتابهاي خوبي است ـ كه البته هم خوب است. خود من سالهاي متمادي، مكاسب و رسايل را درس مي‌گفتم و مي‌دانم چقدر كتابهاي خوبي است ـ اما اين حرف نشد؛ حوزه‌هاي علميه بايد بنشينند و متد درسي، كتاب درسي جديد و منقح، درست كنند.

شيخ انصاري (رضوان الله عليه) ، عاليترين تحقيقات خودش را كرده است ـ كتاب مكاسب ـ مكاسب چيست؟ درس خارج شيخ است. ما حالا آن را آورده‌ايم و به طلبه‌ي مبتدي كه از فقه، فقط شرح لمعه را خوانده است ـ با يك نيمه استدلال ـ درس مي‌دهيم؛ فايده‌يي ندارد.

بايد به فكر كتاب باشيد. بايد به فكر متد باشيد اولاَ ادبيات به اين حجم، براي كسي كه بخواهد در ادبيات مجتهد بشود، خوب است. اگر شما مي‌خواهيد در ادبيات مجتهد بشويد، راهش همين است؛ بايد مغني و سيوطي و مطول و حتي شرح قطر را بخوانيد. مقامات حريري هم لازم است. اما اگر شما نمي‌خواهيد عن اجتهاد بفهميد كه لام براي ملكيت، يا تعلق مي‌آيد، يا نمي‌آيد، يا در فلان شعر به اين معنا استعمال شده است يا نه؛ چه لزومي دارد اين را بدانيد؟

اگر اين را نمي‌خواهيد، كتابي كه يك دهم مغني باشد، درست كنيد و آن را بخوانيد. كتابي كه به قدر يك پنجم مجموع سيوطي و شرح قطر و جامع المقدمات باشد، درست كنيد و آن را براي قواعد عربي، به طلبه درس بدهيد. دو سال، يا حداكثر سه سال طول بكشد؛ بعد طلبه وارد فقه و اصول و كلام بشود، كه كار اصلي است.

فقه و كلام ، دو رشته‌ي اصلي حوزه‌هاي علميه است؛ وارد اينها بشود.

هر كدام در رشته‌ي جداگانه‌ي خود، يك دوره‌ي مقدماتي فقه بخواند ـ كتابي مثل شرايع، يا از اين قبيل، يا يك خرده با استدلال بيشتر ـ بعد، از اين دوره كه فارغ شد، دوره‌ي سطح را شروع كند؛ يك دوره‌ي ديگر فقه و اصول را بخواند ـ با استدلال قابل قبولي ـ اين دوره‌ي سطح و مقدمات، در طول پنج سال، يا شش سال تمام شده؛ بعد طلبه، به وادي تحقيق ـ يعني درس خارج ـ بيفتد. وقتي كه آن دوره‌ي دوم سطح تمام شد، آن وقت درس خارج شروع مي‌شود.

البته درس خارج هم بايد دو رتبه داشته باشد؛ يك رتبه، رتبه‌ي درس خارج ابتدايي ـ نيمه استدلالي ـ يك رتبه هم كه ديگر وارد آن درياي خروشان استدلالات فقهي و اصولي مي‌شود. برنامه‌يي درست كنيد كه طلبه در ظرف دوازده سال مجتهد بشود، در ظرف پانزده سال مجتهد بشود، در ظرف ده، پانزده سال فارغ لتحصيل واقعي بشود. بعد بگوييم آقا، تحصيلات شما تمام شد، حالا وارد ميدان كار بشويد ـ كار يا تحقيق ـ هر كدام راهي و رشته‌يي دارد. بايد به اينجا برسيم.

البته اين چيزي كه من دارم مي‌گويم، بايد بررسي بشود؛ اينها ايده‌هاي من است. من قبلاً به آقايان و مدرسين و مديران قم هم گفته‌ام. آنها هم دارند روي آن، تحقيق و فكر مي‌كنند؛ كار مي‌كنند. شما هم بكنيد. بايد برنامه‌ريزي بشود. من نمي‌گويم هرچه درس مكاسب است، فردا تعطيل بشود؛ نه، تا وقتي برنامه‌ي جديد نيامده، بايستي همين برنامه‌هاي فعلي به قوت خود باقي باشد. اين، ايده است؛ بايد اين گونه حركت بدهيم.

امروز حوزه‌ها طاقت و تاب اين را ندارد كه صرف وقت بكنند. فرض كنيد در همين مدرسه‌ي خيرات خان، مرحوم اديب نيشابوري (رضوان الله تعالي عليه) ، هفت، هشت سال مطول درس مي‌گفت؛ روزي دو ساعت درس مطول! دو سال هم طول مي‌كشيد. خوب، واقعاً اين گونه درس خواندن را، حالا طلبه نمي‌تواند؛ مجال ندارد.

ما با خوب درس خواندن موافقيم، با درس عميق خواندن موافقيم، با فهميدن هرچه مي‌خواند، موافقيم؛ اما با تضييع عمر طلبه، به خيال اين كه دارد درس مي‌خواند، موافق نيستيم.

پروردگارا آنچه گفتيم و شنيديم، براي خودت و در راه خودت قرار بده،  ما را در دنيا و آخرت به آن منتفع بفرما ، قلب مقدس ولي عصر را از ما راضي كن ، ما را خدمتگزار حقيقي اسلام و قرآن قرار بده، ما را بنده صالح خدا قرار بده، راه خودت را كه راه مستقيمي است، به روي ما باز كن، ما را بر پيمودن آن راه، كمك كن.

پروردگارا به محمد و آل محمد، امانتي را كه به دست ما سپرده‌يي، از ما سالم ـ در هنگام خود ـ تحويل بگير.

پروردگارا به محمد و آل محمد، رضايت و رحمت خود را شامل حال ما قرار بده، بزرگان ما، اساتيد، گذشتگان و علماي ما، مؤسسين حوزه‌هاي علميه، مؤسسين اين مدارس را مشمول لطف و رحمت و مغفرت و كرم خودت قرار بده.

پروردگارا ما را در اين دوران ـ كه دوران بيداري اسلام و مسلمين است ـ‌ جزو بهترين و فعالترين سربازان راه خودت قرار بده.

پروردگارا دست استكباري عالم را از كشورها و مناطق اسلامي و مردم مسلمان كوتاه كن، غده‌ي متعفن و خطرناك صهيونيسم را از داخل سرزمينهاي اسلامي، از بيخ و بن بركن، دشمنان اسلام و مسلمين را در مقابل مسلمانان دچار خذلان و خزي بفرما.

پروردگارا نصرت خود را بر اسلام و مسلمين نازل بفرما، روح مطهر امام بزرگوار را از ما راضي و خشنود كن، راه او را همواره پر رهرو و پر رونق قرار بده.

 

                                                                  والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته                       

منبع :

روزنامه قدس ، يكشنبه ۲۳ شهريور ۱۳۷۶، شماره ۲۸۰۸، صص۴-۵.









نوشته شده در تاریخ: 8 ارديبهشت ماه ، 1389 (2157 مشاهده)

[ بازگشت ]