حوزه علمیه بناب - آشنايى با حركتهاى سياسى علما
امروز 3 خرداد ماه ، 1397
 


جستجو



پیوندها




 
آشنايى با حركتهاى سياسى علما




صفحه: 1/5

آشنايى اجمالى با حركتهاى سياسى علما و روحانيون


حركت ‏شيخ كلينى (255- 329 ه)

 در زمان غيبت صغرى و اواخر حكومت عباسيان شيخ كلينى حركت علمى، فرهنگى خود را آغاز كرد و با تدوين كتاب كافى ، مبانى و اصول شيعه را حفاظت و گردآورى نمود و در برابر افكار انحرافى قرامطه به كار فرهنگى پرداخت و رديه‏اى بر آنان نوشت. حركت‏شيخ كلينى زمينه‏ساز گامهاى بعدى علماى شيعه همچون شيخ صدوق، شيخ مفيد و... شد.

حركت ‏شيخ صدوق (306- 381 ه)

 او كه در اواخر دوران غيبت صغرى و به دعاى حضرت حجت (عليه السلام) به دنيا آمد (306 ه) منشا يك حركت علمى، فرهنگى بزرگ در تاريخ تشيع گشت. شيخ با احاطه علمى خود بر احاديث و سيره معصومان (عليهم السلام) به تدوين، تاليف و نشر كتاب‏هاى مفيد اخلاقى، فقهى، همچنين تدريس و تلاش در جهت گسترش مذهب شيعه پرداخت. وى با مسافرتهاى علمى و مناظرات با مخالفان و حل مشكلات مذهب شيعه و پاسخ به سؤالات دينى جهان شيعه پايه‏هاى علمى فرهنگى تشيع را استوارتر ساخت.

حركت صاحب بن عباد (326- 385 ه)

 وى از علماى قرن چهارم هجرى و هم عصر آل بويه بود. صاحب بن عباد با مقام علمى والايى كه داشت ‏به وزارت در حكومت آل بويه برگزيده شد و از اين راه خدمات بسيارى به تشيع نمود. از جمله نشر و ترويج علم و دانش، ضرب سكه، اصلاح امور كشور، براندازى بدعت‏هاى ناپسند و رسوم ظالمانه، آبادى شهرها، رونق بخشيدن به اقتصاد و ارتباط نزديك با علماء، دانشمندان و بزرگان و استفاده از آنان در جهت اصلاح امور. اين تلاشهاى اساسى از يك عالم و دانشمند شيعه و حركت اصلاحى او تاثيرى ژرف در ادامه حيات اجتماعى شيعيان داشت و در گسترش مذهب اثرى عميق بر جاى گذاشت.

حركت ‏شيخ مفيد (336- 413 ه)

 در عصر او حكومت آل بويه قدرتمند بود و در قسمت‏هايى از ايران و عراق حكم مى‏راند، از طرفى فاطميان مصر نيز به قدرت رسيده و در جهت احياى مذهب شيعه تلاش مى‏كردند. شيخ مفيد در اين دوران بسيار حساس كه عقايد انحرافى جهان اسلامى را فرا گرفته بود ، ظهور كرد و با حركت فرهنگى سياسى قدرتمند خود عقايد حق شيعه را با منطق و استدلال قوى ثابت نمود و به دفاع از آن پرداخت. اين حركت نتيجه اقدامات قبلى علماى تشيع بود و خود نيز بر حوادث بعدى و نفوذ شيعه تاثيرى به سزا داشت. وى با بر عهده گرفتن رياست‏شيعيان، مبارزه كلامى خود را به شكل جامعى ادامه داد و همه مدعيان را مغلوب و منكوب ساخت. در راه اعتلاى تمدن اصيل اسلامى بسيار كوشيد و مبادى و مبانى حكومت اسلامى و ولايت فقيه را مستدل به ادله شرعى ساخت.

حركت ‏سيد مرتضى (355- 436 ه) و سيد رضى (359- 406 ه)

 سيد مرتضى و سيد رضى از شاگردان لايق شيخ مفيد، در ادامه حركت استاد خود بسيار كوشيدند و در گسترش قدرت سياسى و رشد فرهنگى جامعه تشيع تلاش نمودند. آنان با احداث مراكز علمى فرهنگى، سياسى همچون احداث كتابخانه‏ها، نقابت و امارت حج، نظارت بر ديوان مظالم ، كمك به مستضعفان و محرومان و تلاش براى رسميت‏ يافتن مذهب تشيع حركت‏بزرگى را به انجام رساندند و حلقه ديگرى بر سلسله حركت علماى تشيع افزودند.

حركت ‏شيخ طوسى (385- 460 ه)

 شيخ طوسى از تاثير گذاران بزرگ و برجسته تاريخ تشيع است كه در دوران قدرت سلطان محمود غزنوى و به قدرت رسيدن سلجوقيان حركت علمى، سياسى و فرهنگى خود را به انجام رساند. وى با تاسيس نخستين حوزه علميه شيعه در نجف و تاليف و تدريس و تدوين اساسنامه مكتب شيعه و دسته‏بندى عقايد شيعه در اصول و فروع و اصلاح آنها و رهبرى و مرجعيت تشيع و فعاليت‏هاى اجتماعى و سياسى خود گام بلندى در پيشبرد مكتب تشيع برداشت و با دو كتاب مهم خود تهذيب الاحكام و استبصار، مجموعه كتب روايى مهم شيعه را به چهار كتاب رساند. كتب اربعه از مصادر مهم تشيع است.

حركت‏ خواجه نصير الدين طوسى (597- 673 ه)

خواجه طوسى در زمان هلاكوخان، نوه چنگيز مغول حركت ‏خود را آغاز كرد.او در پرتو افكار بلند و تدبير و پشت كار خود توانست از ويرانى و قتل عامهاى بيشتر مغولان جلوگيرى كند. همچنين او با تاسيس رصد خانه و فرهنگستان بزرگ مراغه حركت فرهنگى بزرگى در آن روزگار به وجود آورد و منجّمان و فلاسفه و مهندسان و رياضى دانان و پزشكان و فقها و محدثان بسيارى را به آنجا دعوت نمود و در جهت اصلاح ويرانى‏ها از آنان بهره گرفت و مجد و عظمت گذشته را به ايران اسلامى بازگرداند.




صفحه بعدی (2/5) صفحه بعدی